Sosyal Durum

Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin gerçekleşmesinde, ekonomik ve çevre boyutlarının yanı sıra sosyal gelişmişliğin sağlanması birer ön koşul olarak ortaya çıkmaktadır. Sosyal kalkınma, beşeri gelişmenin sağlanması ve sosyal sermayenin güçlenmesi boyutlarıyla ekonomik gelişmişliğe girdi oluşturmasının yanı sıra yaşam kalitesinin yükseltilmesi, bireylerin farkındalık düzeyinin arttırılması yolu ile de çevre boyutuna katkıda bulunmaktadır.

Dicle Bölgesi, ülke içindeki diğer bölgelerle karşılaştırıldığında ekonomik göstergelere ek olarak sosyal göstergelerde de en dezavantajlı konumda bulunan bölgelerden biridir. Bölge’deki insanların yaşam standartları ve ekonomik durumunun hemen hemen tüm göstergelerde Türkiye ortalamasının çok altında kalması Bölge’deki tüm sosyal ve ekonomik alanların ve fiziki koşulların öncelikle genel anlamda Türkiye ortalamasındaki değerlere yaklaştırılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Dicle Bölgesi sosyal yapısında öne çıkan temel konular, yüksek doğum oranları, göç, eğitime düşük katılım ve tüm bunlara bağlı olarak Türkiye ortalamalarına göre daha geniş boyutlarda yaşanan yoksulluk ve işsizliktir. Bölge’nin yüksek doğum oranlarına rağmen Türkiye ortalamasının oldukça altında nüfus artış hızına sahip olması Bölge’deki dışa göç eğiliminin boyutlarını ortaya koymaktadır. Bölge illeri arasında sadece Batman net göç alan bir il olarak Türkiye ortalamasının üzerinde bir nüfus artış hızına sahiptir. Bölge’deki yüksek doğum oranı, üretken nüfus üzerindeki bakmakla yükümlü olduğu nüfus oranının (yaş bağımlılık oranı) ve ortalama hane halkı büyüklüğünün yüksek olmasına sebep olmaktadır. Türkiye’de yaş bağımlılık oranı %49,25 iken Bölge’de bu oran %81,83’tür. Türkiye’de 3,97 olan ortalama hane halkı büyüklüğü, dört il arasında en yüksek değerlere sahip olan Şırnak’ta 8,37’yi bulmaktadır. 

Dicle Bölgesi genç bir nüfus yapısına sahiptir. Bölge’de nüfusun %41’i 0-14 yaş grubu çocuklardan oluşmaktadır, Türkiye’de ise çocuklar nüfusun %26’sını oluşturmaktadır. 15-24 yaş arası genç nüfus Bölge’de toplam nüfusun %21’ini, Türkiye’de ise %17’sini oluşturmaktadır. Türkiye’de 65 yaş üstü nüfus, toplam nüfusun %7’sini oluştururken Bölge’de bu oran %3,9’dur. Bölge’nin demografik yapısı, çocuk ve gençlere yönelik sosyal hizmetlerin önemini ortaya koymaktadır. Mevcut durumda, Bölge illerinde genç ve çocukların faydalanabileceği sosyal ve kültürel imkânlar kısıtlıdır.

Dicle Bölgesi’nde şehir nüfusunun toplam nüfus içindeki oranı %63 seviyesindedir. Bu oran %76 düzeyindeki Türkiye ortalamasının oldukça gerisinde olup Bölge’yi şehirleşme oranı açısından Düzey 2 Bölgeleri arasında 15inci sıraya yerleştirmektedir. Batman %73 ile şehirleşme oranı bakımından Türkiye ortalamasına en yakın olan ildir.

SOSYAL DURUM RAPORUNUN TAMAMINA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYINIZ.